'Mở khóa' dòng vốn trăm tỉ cho startup: Khi chất xám được thế chấp thay bất động sản

Sáng 25-8, tại Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB), hàng trăm nhà sáng lập startup và chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đã có mặt tại hội thảo "HFIC & Quỹ Bảo lãnh tín dụng - Cánh cửa vốn cho Startup, Doanh nghiệp vừa và nhỏ" do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM chủ trì.

Vốn không thiếu, chỉ thiếu tiếng nói chung

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh TP.HCM vừa ghi dấu mốc ấn tượng: lần đầu tiên lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu (theo StartupBlink), về đích sớm hơn 4 năm so với mục tiêu 2030. Thành phố cũng đang tăng tốc triển khai Nghị quyết 57 về đột phá khoa học công nghệ, chuyển đổi số và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Thế nhưng, bức tranh khởi nghiệp vẫn còn một khoảng lặng quen thuộc có tên là vốn.

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - thẳng thắn chỉ rõ nghịch lý: "Phần lớn doanh nghiệp vẫn phải dựa vào tài sản thế chấp để vay vốn. Trong khi đó, tài sản lớn nhất của một startup lại là công nghệ, tài sản trí tuệ và đội ngũ - những thứ mà thước đo tín dụng truyền thống rất khó định giá".

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhận định thành phố không thiếu chính sách trợ lực vốn. "Điểm nghẽn" thực sự nằm ở khoảng cách vô hình giữa nơi có tiền và nơi cần tiền: khoảng cách về thông tin, quy trình và năng lực hoàn thiện hồ sơ của doanh nghiệp.

Để giải quyết tận gốc, thành phố đang định hình "chuỗi vốn theo vòng đời doanh nghiệp": Ngân sách và quỹ đầu tư mạo hiểm rót "vốn mồi" giai đoạn ươm tạo; Quỹ bảo lãnh tín dụng và trợ cấp lãi suất tiếp sức giai đoạn mở rộng sản xuất; khi doanh nghiệp đủ chuẩn lớn mạnh, dòng vốn thị trường sẽ tự khắc tìm đến.

Gói 200 tỉ đồng và điểm tựa từ quỹ bảo lãnh

Hai "mắt xích" chính sách quan trọng nhất được công bố tại hội thảo là cơ chế cho vay hỗ trợ lãi suất do Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) làm đầu mối, đi kèm cơ chế bảo lãnh tín dụng.

Dự án còn có thể được hỗ trợ từ 50% - 100% lãi suất từ ngân sách bù lãi. Riêng 4 ngành công nghiệp trọng yếu (cơ khí tự động hóa, điện tử - công nghệ thông tin, cao su - nhựa - hóa dược, chế biến thực phẩm) và công nghiệp hỗ trợ dệt may - da giày được hỗ trợ toàn bộ 100% lãi suất.

Đặc biệt, nút thắt lớn nhất về "tài sản thế chấp" đã có lời giải. Ông Lam nhấn mạnh: "Với những startup thiếu tài sản đảm bảo, giải pháp bảo lãnh tín dụng từ Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM có thể hỗ trợ tối đa đến 100% khoản vay. Điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp chỉ cần có vốn chủ sở hữu tối thiểu khoảng 15 - 20% giá trị dự án và không nợ thuế quá hạn".

Doanh nghiệp cần lưu ý dự án phải phù hợp định hướng phát triển của thành phố, chưa ký hợp đồng với nhà thầu, nhà cung cấp trước khi nộp hồ sơ, và thực hiện trả nợ gốc phân kỳ đúng hạn. Toàn bộ quy trình, biểu mẫu hiện đã được số hóa công khai tại website chính thức của HFIC.