Siba Group (SBG): Bước ra khỏi “vùng an toàn”, xây dựng hoạt động IR minh bạch

TẬP SAN IR AWARDS 2026: QUẢN TRỊ NIỀM TIN - KIẾN TẠO GIÁ TRỊ

Siba Group (SBG): Bước ra khỏi “vùng an toàn”, xây dựng hoạt động IR minh bạch

Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Phú - Thành viên HĐQT CTCP Cơ khí Công nghệ cao Siba (Siba Group, HOSE: SBG) đã hé lộ những nước đi chiến lược nhằm định vị lại doanh nghiệp, giải quyết áp lực nợ vay, cũng như triết lý làm IR minh bạch với thị trường.

BCTC 6 tháng đầu năm 2026 của SBG cho thấy một sự thay đổi lớn trong cơ cấu nguồn thu. Với doanh thu thuần đạt 438 tỷ đồng, SBG mới chỉ thực hiện được hơn 30% so với kế hoạch cả năm (hơn 1,400 tỷ đồng). Dù vậy, kết quả này đã nằm trong kế hoạch của SBG khi chính thức ngưng hoàn toàn mảng trading nông sản kể từ nửa cuối 2025.

“Chúng tôi lựa chọn tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực mà Siba Group có lợi thế cạnh tranh rõ ràng hơn, đó là cơ khí công nghệ cao và các sản phẩm cơ khí có hàm lượng kỹ thuật cao”, theo ông Phú. Hay nói cách khác, SBG đã mạnh tay hy sinh mảng doanh thu lớn để tái cơ cấu nguồn lực sang khu vực tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Chiến lược này thực tế đã mang lại hiệu quả. Dù doanh thu giảm, lãi ròng của SBG trong nửa đầu 2026 đã tăng hơn 111% so với cùng kỳ. Chất lượng doanh thu và khả năng tạo lợi nhuận đã cải thiện rất mạnh.

Cũng theo ông Phú, trong nửa cuối năm 2026, SBG không đặt trọng tâm lấp đầy khoảng trống từ mảng trading, mà từng bước thay thế doanh thu có biên thấp bằng doanh thu từ sản xuất cơ khí công nghệ cao, xuất khẩu và các sản phẩm có hàm lượng kỹ thuật cao hơn. Cụ thể, Doanh nghiệp sẽ tăng tốc công suất tại Nhà máy Cơ khí Công nghệ cao Hồ Chí Minh. Với quy mô 30,000 m2 và tổng vốn đầu tư khoảng 625 tỷ đồng, được trang bị hệ thống dây chuyền tự động hóa cao cấp, nhà máy được kỳ vọng sẽ đóng góp gần 1 ngàn tỷ đồng doanh thu mỗi năm khi vận hành ổn định.

Là một thành viên thuộc hệ sinh thái Tân Long, không thể phủ nhận vai trò của các công ty nội bộ đối với hành trình phát triển của SBG. Nhu cầu thực tế từ hệ sinh thái giúp Siba Group có nền tảng đơn hàng, hiểu sâu bài toán sản xuất nông nghiệp và có điều kiện tích lũy năng lực công nghệ, quản trị chất lượng và quy trình sản xuất.

Tuy nhiên, duy trì sự phụ thuộc vào một nhóm khách hàng không phải là bước đi bền vững, và SBG hiểu điều này. Lãnh đạo SBG cho biết, Công ty đã xác định mục tiêu cho giai đoạn 2026-2036 là chuyển dịch sang mô hình kết hợp giữa khách hàng nội bộ và khách hàng ngoài, đặc biệt là khách hàng quốc tế và doanh nghiệp FDI.

“Về dài hạn, chúng tôi muốn xây dựng Siba Group trở thành một nhà sản xuất cơ khí công nghệ cao có năng lực tham gia chuỗi cung ứng của nhiều ngành và nhiều thị trường, thay vì chỉ là nhà cung cấp cho hệ sinh thái Tân Long”, theo ông Phú.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, Doanh nghiệp đã đề cập đến các đơn hàng xuất khẩu cấu phần cơ khí và kim loại tấm phục vụ hệ thống Data Center (hay trung tâm dữ liệu). Ông Phú đánh giá, đây là bước nhảy vọt về tiêu chuẩn kỹ thuật, bởi các cấu phần cho Data Center đòi hỏi độ chính xác, tính đồng nhất giữa các lô hàng, và năng lực kiểm soát chất lượng chuẩn quốc tế.

Quan trọng hơn, các đơn hàng Data Center mở ra một phân khúc khách hàng hoàn toàn mới cho SBG. Doanh nghiệp có thể mở rộng tiếp cận các phân khúc có yêu cầu chất lượng tương tự như tủ điện, tủ rack server, điện lạnh công nghiệp và công nghiệp ô tô. Để đáp ứng nhu cầu, SBG đã đầu tư rất mạnh cho nhà máy Hồ Chí Minh, với hơn 300 thiết bị máy móc công nghệ cao, dây chuyền gia công kim loại tấm, hệ thống laser fiber và máy chấn CNC, cùng đội ngũ hơn 500 kỹ sư và kỹ thuật viên.

Mảng cơ khí công nghệ cao mà SBG đang theo đuổi phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt là từ các thiết bị nhập khẩu giá rẻ. Nhưng theo ông Phú, quan điểm của SBG không phải là cạnh tranh về giá. Thay vào đó, SBG chọn định vị mình ở năng lực công nghệ, kinh nghiệm vận hành, và giải pháp thực tiễn, đặc biệt ở mảng cơ khí nông nghiệp.

“Lợi thế cạnh tranh của chúng tôi không nằm ở giá, mà tại năng lực công nghệ, khả năng sản xuất theo yêu cầu và kinh nghiệm thực tế trong việc phát triển các giải pháp cơ khí cho những ngành có yêu cầu cao về chất lượng và độ ổn định”, trích lời lãnh đạo SBG.

Ông Phú lấy ví dụ ở mảng cơ khí nông nghiệp, thay vì bán những thiết bị sấy đơn lẻ, SBG đưa ra hệ thống silo sấy và trữ lúa sử dụng công nghệ tuần hoàn gió liên tục. Khách hàng không mua sản phẩm, mà có được giải pháp giúp giảm thiểu thất thoát sau thu hoạch, bảo quản chất lượng và nâng cao giá trị hạt gạo. Bên cạnh đó, SBG còn có lợi thế hiểu sâu quy trình vận hành nhờ quá trình cung cấp thiết bị cho hệ sinh thái Tân Long và BAF. Nhờ vậy, có thể phát triển các giải pháp sâu hơn, áp dụng công nghệ tự động hóa, tích hợp IoT (Internet of Things hay vạn vật Internet) và AI trong trang trại.

Ở mảng công nghiệp, các đơn hàng Data Center là bảo chứng cho năng lực của SBG trước các công việc yêu cầu chất lượng và tính chính xác. Ông Phú cho biết, chất lượng và năng lực là lợi thế cạnh tranh lớn nhất mà SBG sở hữu, đủ để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI lớn.

Một vấn đề được các cổ đông quan tâm trong BCTC quý 2/2026 là tỷ lệ đòn bẩy tài chính của SBG, khi nợ vay vượt qua nguồn vốn chủ sở hữu.

Lý giải, ông Phú cho biết giai đoạn 2025-2026 là thời điểm SBG đầu tư mạnh vào năng lực sản xuất, đặc biệt là dự án nhà máy tại TP.HCM. Việc sử dụng vốn vay để tài trợ cho tài sản dài hạn là đặc thù của chu kỳ này. Nhưng khi nhà máy đi vào vận hành, trọng tâm sẽ chuyển sang khai thác công suất và tạo dòng tiền, qua đó từng bước giảm áp lực đòn bẩy.

Bên cạnh đó, bài toán nguồn vốn của SBG không chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng. ĐHĐCĐ 2026 đã thông qua hàng loạt phương án tăng vốn, gồm phát hành cổ phiếu trả cổ tức, chương trình ESOP và phương án chào bán tối đa 2 triệu trái phiếu chuyển đổi tương đương 200 tỷ đồng. Đây là nguồn lực giúp SBG cơ cấu lại nợ và đảm bảo nguồn vốn vận hành nhà máy mới.

Đối với dòng vốn ngoại, ông Phú cho rằng uy tín phải được xây dựng từ gốc là thị trường nội địa. Bởi vậy, SBG đặc biệt ưu tiên sự minh bạch và chuẩn hóa công bố thông tin. Công ty cũng đang tận dụng chính mạng lưới đối tác, khách hàng quốc tế để lan tỏa uy tín, bởi họ là những “người thật, việc thật” có sức thuyết phục lớn nhất.

Dẫu vậy, áp lực nợ lớn vẫn gây bất an nhất định cho cổ đông, và đây là lúc vai trò cùng chất lượng hoạt động IR được bộc lộ rõ nhất. Theo ông Phú, một doanh nghiệp sản xuất đang trong giai đoạn mở rộng không nên được đánh giá chỉ dựa trên quy mô nợ, mà qua mục đích sử dụng vốn, khả năng tạo dòng tiền và hiệu quả của các dự án từ nguồn vốn đó. Vì thế, quan điểm của SBG đối với bức tranh tài chính chỉ nằm trong 2 chữ “minh bạch”.

“Chúng tôi không né tránh việc doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính, mà tập trung giải thích rõ nguồn vốn được sử dụng vào đâu, hiệu quả dự kiến của từng dự án, tiến độ triển khai, dòng tiền tạo ra trong tương lai và kế hoạch trả nợ”, trích lời ông Phú.

Trên thực tế, SBG đã thường xuyên cập nhật tới nhà đầu tư về danh mục khách hàng, đối tác chiến lược, hợp đồng ký kết và năng lực vận hành, qua đó làm cơ sở đánh giá khả năng tạo dòng tiền và năng lực trả nợ.

“Theo tôi, IR không làm giảm nợ vay, nhưng IR giúp thị trường hiểu đúng về chất lượng của khoản nợ. Khi thị trường hiểu đúng, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh trong quá trình phát triển”, lãnh đạo SBG kết luận.